Lưu Nhất Vũ – Đời và Nhạc là tập sách có ý nghĩa tổng kết những chặng đường đời và hành trình sáng tác của nhạc sĩ Lư Nhất Vũ, một trong những gương mặt tiêu biểu của âm nhạc cách mạng và âm nhạc dân gian đương đại Việt Nam. Tác phẩm được ra mắt bạn đọc nhân dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám, như một lời tri ân đối với những đóng góp bền bỉ của ông cho nền âm nhạc nước nhà.
Cuốn sách được chia thành hai phần chính: “Những bài ca như muối của đất” và “Đất phương Nam – Bài ca của những bài ca”. Thông qua cấu trúc này, tập sách không chỉ giới thiệu các ca khúc tiêu biểu mà còn tái hiện hành trình sáng tạo nghệ thuật của nhạc sĩ qua nhiều giai đoạn lịch sử.
Bạn đọc sẽ có dịp tiếp cận gần như trọn vẹn gia tài ca khúc của Lư Nhất Vũ, từ những sáng tác đầu tay trong thập niên 1960 như Chiều trên bản Mèo, Gửi Bến Tre, Cô gái Sài Gòn đi tải đạn, Mùa chim trên Bảy Núi… đến những tác phẩm ra đời sau ngày đất nước thống nhất như Khúc hát người đi khai hoang, Hãy yên lòng mẹ ơi, Bài ca đất phương Nam, Nhớ em câu hát đưa đò… và cả những sáng tác mới nhất của ông.
Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu ca khúc, cuốn sách còn tập hợp nhiều bài viết về cuộc đời hoạt động cách mạng và hành trình dấn thân vào con đường nghệ thuật của nhạc sĩ từ thời chiến tranh. Những tư liệu này giúp người đọc hiểu rõ hơn bối cảnh ra đời của các tác phẩm cũng như tâm huyết của người nghệ sĩ luôn gắn bó với đời sống nhân dân.
Đặc biệt, tập sách còn giới thiệu cuộc phỏng vấn dài của nhà văn Bích Ngân với vợ chồng Lê Giang – Lư Nhất Vũ khi hai ông bà bước vào tuổi bát tuần. Qua những chia sẻ chân thành, bạn đọc có dịp hiểu thêm về mối duyên gắn kết giữa hai nghệ sĩ, cũng như hành trình nhiều năm gắn bó với việc sưu tầm, nghiên cứu và gìn giữ dân ca các vùng miền. Những chuyến đi điền dã, những cuộc gặp gỡ nghệ nhân dân gian, những nỗ lực tìm kiếm “chất ngọc” trong lời ca tiếng hát của người dân quê đã góp phần làm nên nhiều tập sách, nhiều ca khúc và những giá trị văn hóa dân gian quý báu cho các thế hệ mai sau.
Với giá trị tư liệu và nghệ thuật phong phú, Lưu Nhất Vũ – Đời và Nhạc không chỉ là một tuyển tập ca khúc mà còn là bức chân dung sinh động về cuộc đời và sự nghiệp của một nhạc sĩ đã dành trọn tâm huyết cho âm nhạc và văn hóa dân gian Việt Nam. Đây là tài liệu hữu ích cho bạn đọc yêu âm nhạc, đồng thời góp phần lưu giữ những giá trị tinh thần đặc sắc của nền âm nhạc nước nhà.
Sách hiện đang lưu trữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu Phát triển TpHCM./.