Giới thiệu sách: Sài Gòn - Gia Định: Ký Ức Lịch Sử Văn Hóa

Cuốn sách Sài Gòn – Gia Định – Ký ức lịch sử – văn hóa là một công trình nghiên cứu – ghi chép công phu về lịch sử và văn hóa của vùng đất Gia Định – Sài Gòn, từ buổi đầu hình thành vào cuối thế kỷ XVII cho đến thời kỳ hiện đại. Từ một huyện thuộc phủ Gia Định, Sài Gòn dần trở thành đô hội lớn của Nam Bộ, nơi hội tụ nhiều cộng đồng cư dân, nhiều tuyến giao thương trong nước và quốc tế, từng được mệnh danh là “Hòn ngọc Viễn Đông”. Chính vị thế ấy đã khiến Sài Gòn trở thành không gian giao thoa mạnh mẽ giữa các luồng văn hóa.

Cuốn sách tiếp cận Sài Gòn – Gia Định như một không gian lịch sử đặc thù, nơi luôn tồn tại song song và đan xen giữa giao lưu và xung đột, giữa áp đặt và giải trừ, giữa bảo tồn truyền thống và tiếp nhận cái mới. Trong hơn một thế kỷ qua, ảnh hưởng văn hóa phương Tây giữ vai trò nổi bật, song sự tiếp nhận của cư dân bản địa không đồng nhất mà đã sản sinh ra nhiều phản ứng xã hội và phong trào mang đậm tinh thần dân tộc. Từ đó hình thành nên một cấu trúc văn hóa tổng hợp, kết tinh cả yếu tố nội sinh lẫn ngoại lai, vừa kế thừa truyền thống, vừa vận động theo những xu thế thời đại.

Xuất phát từ thực tế nguồn tư liệu thư tịch về di sản văn hóa Gia Định – Sài Gòn còn hạn chế, tác giả đặc biệt chú trọng phương pháp điều tra điền dã, ghi nhận ký ức dân gian và lời kể của các bậc cao niên. Trong giai đoạn 1976–1990, qua quá trình tham gia biên soạn các bộ địa chí, tác giả đã khảo sát nhiều địa bàn nội, ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, từ đó hình thành nên các bài viết kết hợp giữa tư liệu lịch sử và quan sát thực tế. Những bài viết này được tuyển chọn, chỉnh lý và tập hợp lại thành cuốn sách, nhằm góp phần lưu giữ những lớp ký ức lịch sử – văn hóa đang dần phai mờ theo thời gian.

Với nội dung phong phú, cách tiếp cận nghiêm cẩn, Sài Gòn – Gia Định – Ký ức lịch sử – văn hóa là tài liệu tham khảo có giá trị cho bạn đọc quan tâm đến lịch sử đô thị, văn hóa Nam Bộ, cũng như cho các nhà nghiên cứu, giảng dạy và những ai mong muốn hiểu sâu hơn về bản sắc và chiều sâu văn hóa của vùng đất Sài Gòn – Gia Định.

Sách hiện đang lưu trữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu Phát triển TpHCM.