“Lính chiến” viết về Trung tướng Triệu Xuân Hòa – một người lính đã dành phần lớn cuộc đời mình trong quân ngũ. Cuốn sách không đi theo cách kể của một bản lý lịch hay một bảng thành tích, mà bắt đầu từ những câu chuyện, những ký ức của chính người trong cuộc. Đó là chuyện nhập ngũ, chuyện lên Tây Nguyên, chuyện vào chiến trường Nam Bộ và những trải nghiệm gắn với cuộc đời binh nghiệp của ông.
Những câu chuyện được kể đôi khi không liền mạch, có chỗ đứt đoạn, có những chi tiết tưởng như rất nhỏ. Nhưng chính từ những điều nhỏ bé ấy, hình ảnh một người lính và một giai đoạn lịch sử dần hiện ra. Những ký ức cá nhân cũng không tách rời khỏi những sự kiện lớn của đất nước, bởi cuộc đời của người lính trong chiến tranh vốn luôn gắn với hoàn cảnh chung của dân tộc.
Hồ Sơn Đài là người ghi chép và chắp nối những câu chuyện ấy thành cuốn sách. Tác giả không cố làm cho câu chuyện trở nên cầu kỳ, mà giữ lại cách kể tương đối mộc mạc, trực tiếp của nhân vật. Nhờ vậy, “Lính chiến” mang đến cảm giác như đang nghe một người từng trải kể lại những năm tháng đã đi qua – có chuyện chiến đấu, có chuyện đồng đội, có những lựa chọn và những ký ức mà thời gian vẫn còn lưu giữ.
Điểm đáng chú ý của cuốn sách nằm ở chỗ lịch sử được tiếp cận từ ký ức của một con người cụ thể. Những sự kiện lớn không chỉ được nhìn qua những mốc thời gian hay con số, mà còn qua trải nghiệm của người đã trực tiếp sống trong hoàn cảnh ấy. Vì vậy, bên cạnh giá trị của một câu chuyện về người lính, cuốn sách còn gợi cho người đọc nhiều suy ngẫm về chiến tranh, về con người và về những năm tháng đã qua của đất nước.
“Lính chiến” là câu chuyện về Trung tướng Triệu Xuân Hòa, nhưng cũng là câu chuyện của một người lính giữa những biến động lớn của lịch sử. Qua những trang sách, người đọc có thể tìm thấy không chỉ hình ảnh của một người chỉ huy, mà trước hết là hình ảnh một người lính với những ký ức, trải nghiệm và dấu ấn riêng của mình.
Một cuốn sách dành cho những ai muốn tìm hiểu thêm về người lính và những câu chuyện phía sau những năm tháng chiến tranh – những câu chuyện đôi khi rất riêng, nhưng khi được lưu lại, lại trở thành một phần của ký ức chung.
Sách hiện đang lưu trữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu phát triển TpHCM./.