Lịch sử không chỉ được ghi lại bằng những con số hay sự kiện, mà còn được tái hiện sinh động qua ký ức của những người trực tiếp tham gia và làm nên lịch sử. Hòa bình hay chiến tranh của Thượng tướng Trần Văn Trà là một tập hồi ký lịch sử có giá trị, giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về những năm tháng đấu tranh gian khổ của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Cuốn sách tái hiện chân thực tình hình chiến trường miền Nam (B2) từ sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 – giai đoạn đất nước đứng trước lựa chọn đầy cam go giữa con đường hòa bình và cuộc chiến tranh không thể tránh khỏi. Với góc nhìn của một vị tướng trực tiếp chỉ huy chiến trường, tác giả ghi lại những diễn biến quan trọng, những chiến lược quân sự, các quyết sách mang tính bước ngoặt cùng những khó khăn, hy sinh của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân miền Nam trong suốt quá trình kháng chiến.
Không chỉ phản ánh các sự kiện lịch sử, tác phẩm còn khắc họa tinh thần kiên cường, ý chí độc lập dân tộc và khát vọng hòa bình của quân và dân Việt Nam. Những phân tích sắc sảo về tình hình chiến sự, nghệ thuật quân sự và công tác lãnh đạo, chỉ huy giúp người đọc có cái nhìn toàn diện hơn về bối cảnh lịch sử cũng như những yếu tố góp phần đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi.
Hòa bình hay chiến tranh không chỉ là nguồn tư liệu quý dành cho các nhà nghiên cứu lịch sử, quân sự mà còn là cuốn sách bổ ích đối với đông đảo bạn đọc quan tâm đến lịch sử Việt Nam hiện đại. Qua từng trang sách, người đọc sẽ thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay, đồng thời hiểu sâu sắc hơn về những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước vì nền độc lập, thống nhất của Tổ quốc.
Đây là một tác phẩm giàu giá trị lịch sử và nhân văn, góp phần lưu giữ những ký ức chân thực về một giai đoạn hào hùng của dân tộc, đồng thời khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ hòa bình cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Sách hiện đang được lưu trữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu Phát triển TpHCM./.