Trong những ngày tháng cam go khi TP. Hồ Chí Minh trở thành tâm dịch của đại dịch Covid-19, cả thành phố đã bước vào một cuộc chiến chưa từng có. Giữa bối cảnh ấy, không chỉ lực lượng tuyến đầu mà đông đảo văn nghệ sĩ cũng đã nhập cuộc, đồng hành cùng chính quyền và nhân dân, góp phần lan tỏa tinh thần nhân văn và niềm tin vượt qua nghịch cảnh.
Nhằm ghi nhận và tôn vinh những đóng góp đó, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Nhà xuất bản Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh tổ chức biên soạn và phát hành ấn phẩm Cây kèn và chiếc khẩu trang. Đây là tuyển tập đặc biệt, quy tụ 194 tác phẩm thuộc 5 loại hình: văn học, âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu và nhiếp ảnh của 138 tác giả đang sinh sống và sáng tác tại TP. Hồ Chí Minh, được hoàn thành trong một thời gian ngắn nhưng giàu giá trị nghệ thuật và cảm xúc.
Cuốn sách được chia thành 5 phần rõ rệt. Phần Văn học tập hợp các bài thơ, truyện ngắn, bút ký giàu cảm xúc, phản ánh chân thực đời sống trong tâm dịch. Phần Âm nhạc mang đến những ca khúc ra đời giữa thời khắc khó khăn, khơi dậy niềm tin và sự gắn kết cộng đồng. Phần Mỹ thuật giới thiệu các tác phẩm hội họa, gốm với góc nhìn sáng tạo về đại dịch. Phần Sân khấu là những kịch bản giàu tính nhân văn, tái hiện cuộc chiến chống dịch đầy cam go. Phần Nhiếp ảnh ghi lại những khoảnh khắc chân thực, xúc động về con người và cuộc sống trong những ngày giãn cách.
Không chỉ là một tuyển tập nghệ thuật, Cây kèn và chiếc khẩu trang còn là lời tri ân sâu sắc của giới văn nghệ sĩ thành phố đối với các y bác sĩ, lực lượng tuyến đầu, tình nguyện viên – những con người đã hy sinh thầm lặng vì sức khỏe và sự an toàn của cộng đồng. Đồng thời, ấn phẩm cũng là nén tâm hương tưởng nhớ những nạn nhân đã mất trong đại dịch, trong đó có nhiều văn nghệ sĩ – những người đã góp phần làm nên diện mạo văn hóa nghệ thuật của thành phố.
Vượt lên trên giá trị tư liệu, cuốn sách là minh chứng sống động cho sức mạnh của nghệ thuật trong việc nâng đỡ tinh thần con người, lan tỏa yêu thương và khắc họa vẻ đẹp của tình người trong những thời khắc khó khăn nhất. Đây không chỉ là một ấn phẩm để đọc, mà còn là một ký ức tập thể, một dấu ấn nhân văn sâu sắc của TP. Hồ Chí Minh trong đại dịch Covid-19.
Sách hiện đang được lưu trữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu Phát triển TpHCM./.